Απογοητευτική χαρακτηρίζει ο Εμπορικός Σύλλογος Αθηνών την εικόνα της αγοράς κατά τη φετινή θερινή εκπτωτική περίοδο, ζητώντας αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο για προσφορές και εκπτώσεις. Σύμφωνα με έρευνα σε 409 μικρομεσαίες επιχειρήσεις λιανεμπορίου, η πλειονότητα καταγράφει χαμηλότερο τζίρο από πέρυσι, ενώ οι επιχειρήσεις θεωρούν ότι το καθεστώς των συνεχών προσφορών ευνοεί κυρίως τους μεγαλύτερους παίκτες της αγοράς.
Χαμηλότερος τζίρος για 7 στις 10 επιχειρήσεις
Τα στοιχεία της έρευνας του ΕΣΑ αποτυπώνουν μια αγορά που, παρά τις μεγάλες μειώσεις τιμών, δεν κατάφερε να αποκτήσει την αναμενόμενη δυναμική.
Το 71,3% των επιχειρήσεων που συμμετείχαν στην έρευνα δηλώνει ότι ο τζίρος κατά τη φετινή εκπτωτική περίοδο είναι χειρότερος σε σχέση με πέρυσι. Την ίδια ώρα, το 98% ζητά αλλαγή του θεσμικού πλαισίου για τις προσφορές και τις εκπτώσεις.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η εκτίμηση των ίδιων των επιχειρηματιών για τον ανταγωνισμό. Το 93,4% θεωρεί ότι το καθεστώς των συνεχών προσφορών λειτουργεί κυρίως υπέρ των μεγάλων επιχειρήσεων, των πολυεθνικών και των ηλεκτρονικών πλατφορμών, αφήνοντας σε δυσμενέστερη θέση τις μικρότερες επιχειρήσεις.
«Οι εκπτώσεις έχουν χάσει τον ρόλο τους»
Ο Εμπορικός Σύλλογος Αθηνών υποστηρίζει ότι το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τη φετινή εικόνα της αγοράς, αλλά τον ίδιο τον χαρακτήρα των θεσμοθετημένων εκπτώσεων.
Η θέση του Συλλόγου είναι ότι οι εκπτώσεις θα πρέπει να αποτελούν ένα διακριτό εμπορικό γεγονός και ένα εργαλείο για τη διάθεση των αποθεμάτων στο τέλος της σεζόν. Όταν, όμως, οι καταναλωτές έρχονται αντιμέτωποι με συνεχείς προσφορές καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, η ειδική σημασία των θεσμοθετημένων εκπτωτικών περιόδων περιορίζεται.
Ο ΕΣΑ ζητά, επομένως, την επαναφορά αυστηρότερων κανόνων στις προσφορές, μέσω τροποποίησης του Ν. 4965/2022, εκτιμώντας ότι με αυτόν τον τρόπο θα μπορούσε να ενισχυθεί ξανά το ενδιαφέρον των καταναλωτών κατά τις επίσημες περιόδους εκπτώσεων.
Τι προβλέπει σήμερα το πλαίσιο
Η φετινή θερινή εκπτωτική περίοδος ξεκίνησε στις 13 Ιουλίου και ολοκληρώνεται στις 31 Αυγούστου 2026.
Στην εγκύκλιό του προς τις επιχειρήσεις, ο ΕΣΑ υπενθυμίζει ότι σε κάθε ανακοίνωση μείωσης τιμής πρέπει να αναγράφεται η προηγούμενη, ή «τιμή αναφοράς», η οποία αντιστοιχεί στη χαμηλότερη τιμή που είχε εφαρμοστεί για το συγκεκριμένο προϊόν κατά τις 30 ημέρες πριν από την έναρξη της έκπτωσης.
Ο Σύλλογος έχει δημιουργήσει μάλιστα ειδικό οδηγό «Εκπτώσεις; Προσφορές; Κάντο σωστά!», με στόχο την ενημέρωση των εμπόρων για τις υποχρεώσεις τους.
Η ακρίβεια αλλάζει τις καταναλωτικές συνήθειες
Πέρα από το θεσμικό πλαίσιο, ο ΕΣΑ αποδίδει μέρος της πίεσης στην αγορά και στη μεταβολή της καταναλωτικής συμπεριφοράς.
Η ακρίβεια και το αυξημένο κόστος στέγασης έχουν περιορίσει το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, με αποτέλεσμα οι καταναλωτές να γίνονται πιο επιλεκτικοί στις αγορές τους.
Την ίδια στιγμή, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις καλούνται να λειτουργήσουν με αυξημένα κόστη, ενώ αντιμετωπίζουν ανταγωνισμό από μεγάλες αλυσίδες και ηλεκτρονικές πλατφόρμες.
Οι 10 προτάσεις του ΕΣΑ για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις
Η παρέμβαση για τις εκπτώσεις εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο προτάσεων που έχει καταθέσει ο ΕΣΑ για την ενίσχυση της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας.
Μεταξύ άλλων, ο Σύλλογος ζητά:
- επαγγελματικές μισθώσεις με ορίζοντα εννέα ετών,
- οριζόντια ρύθμιση οφειλών σε 120 δόσεις,
- ακατάσχετο λογαριασμό για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις,
- δυνατότητα επανένταξης στον εξωδικαστικό μηχανισμό,
- αλλαγή του θεσμικού πλαισίου προσφορών και εκπτώσεων,
- ευκολότερη πρόσβαση των ΜμΕ σε τραπεζική χρηματοδότηση και προγράμματα του Ταμείου Ανάκαμψης,
- κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος,
- κατάργηση της προκαταβολής φόρου,
- εξαίρεση των ατομικών επιχειρήσεων λιανικού εμπορίου από τον τεκμαρτό τρόπο φορολόγησης,
- μείωση του λειτουργικού κόστους των ΜμΕ.
Οι προτάσεις αυτές δείχνουν ότι για τον ΕΣΑ το ζήτημα των εκπτώσεων αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου προβλήματος βιωσιμότητας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
«Η Πολιτεία πρέπει να σταθεί δίπλα στη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα»
Ο πρόεδρος του ΕΣΑ, Θάνος Τσαγγάρης, υποστηρίζει ότι οι εκπτώσεις πρέπει να επανέλθουν στον αρχικό τους ρόλο ως εργαλείο ρευστοποίησης των εποχικών αποθεμάτων.
Όπως επισημαίνει, η απελευθέρωση των προσφορών έχει οδηγήσει σε μια κατάσταση όπου οι προσφορές πραγματοποιούνται διαρκώς, με αποτέλεσμα να αποδυναμώνεται ο θεσμός των εκπτώσεων και να εντείνεται ο ανταγωνισμός για τις μικρότερες επιχειρήσεις.
Ο ίδιος ζητά διάλογο με την Πολιτεία, σταθερούς κανόνες και παρεμβάσεις που δεν θα έχουν δημοσιονομικό κόστος αλλά μπορούν να προσφέρουν «ανάσες» στην αγορά.
Παράλληλα, προειδοποιεί για τον κίνδυνο σημαντικών απωλειών στο δίκτυο των μικρομεσαίων επιχειρήσεων τα επόμενα χρόνια, ιδιαίτερα στις περιφερειακές αγορές, εάν δεν υπάρξουν ουσιαστικές παρεμβάσεις.
Το στοίχημα για την αγορά
Η εικόνα των φετινών εκπτώσεων ανοίγει έτσι μια ευρύτερη συζήτηση για το μοντέλο λειτουργίας του λιανεμπορίου.
Από τη μία πλευρά, οι συνεχείς προσφορές δημιουργούν περισσότερες ευκαιρίες για τους καταναλωτές να αγοράζουν σε χαμηλότερες τιμές. Από την άλλη, οι μικρότερες επιχειρήσεις υποστηρίζουν ότι δυσκολεύονται να ανταγωνιστούν έναν μηχανισμό συνεχούς προσφορών που απαιτεί σημαντικά περιθώρια και ισχυρή διαπραγματευτική δύναμη.
Το αίτημα του ΕΣΑ είναι σαφές: να υπάρξει ένα πιο διακριτό και σταθερό πλαίσιο για εκπτώσεις και προσφορές, ώστε οι θεσμοθετημένες περίοδοι να αποκτήσουν ξανά εμπορικό περιεχόμενο και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις να μπορούν να ανταγωνιστούν με πιο ισότιμους όρους.
Το εάν η Πολιτεία θα προχωρήσει σε αλλαγές του υφιστάμενου πλαισίου αποτελεί πλέον ένα από τα βασικά ζητήματα που θα απασχολήσουν το λιανεμπόριο μετά το τέλος της φετινής εκπτωτικής περιόδου.
