Η εκρηκτική άνοδος των αποτιμήσεων των εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης δημιουργεί ένα νέο πρόβλημα για τους εργαζομένους τους: διαθέτουν μετοχές μεγάλης αξίας, αλλά συχνά δεν μπορούν να τις αξιοποιήσουν πριν από μια δημόσια εγγραφή.
Σε αυτή τη νέα πραγματικότητα στρέφονται πλέον οι μεγάλες τράπεζες, με τη JPMorgan να εξετάζει πιο ενεργά τη χρηματοδότηση εργαζομένων και πρώιμων επενδυτών εταιρειών τεχνολογίας, χρησιμοποιώντας ως βάση την αξία των συμμετοχών τους.
Όταν η περιουσία υπάρχει, αλλά δεν είναι ρευστή
Για χιλιάδες εργαζομένους σε ταχέως αναπτυσσόμενες startups, σημαντικό μέρος της περιουσίας τους βρίσκεται πλέον σε μετοχές ή δικαιώματα προαίρεσης της εταιρείας στην οποία εργάζονται.
Το πρόβλημα είναι ότι οι μετοχές αυτές δεν διαπραγματεύονται στο χρηματιστήριο. Επομένως, ακόμη και όταν μια startup αποτιμάται σε δεκάδες ή εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια, ένας εργαζόμενος δεν έχει απαραίτητα τη δυνατότητα να μετατρέψει εύκολα τη συμμετοχή του σε μετρητά.
Η λύση που εξετάζεται όλο και περισσότερο είναι ο δανεισμός με εξασφάλιση την αξία των συγκεκριμένων συμμετοχών.
Πρόκειται για ένα μοντέλο που δεν είναι άγνωστο στην τραπεζική αγορά. Οι τράπεζες ήδη προσφέρουν securities-based lending, δηλαδή χρηματοδότηση με ενέχυρο επενδυτικά περιουσιακά στοιχεία. Η ιδιαιτερότητα στην περίπτωση των startups είναι ότι οι μετοχές είναι ιδιωτικές και, ως εκ τούτου, πολύ πιο δύσκολο να αποτιμηθούν και να ρευστοποιηθούν.
Η AI αλλάζει και το private banking
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία για την αγορά της τεχνητής νοημοσύνης.
Οι αποτιμήσεις εταιρειών που βρίσκονται ακόμη εκτός χρηματιστηρίου έχουν αυξηθεί θεαματικά, δημιουργώντας μια νέα κατηγορία εργαζομένων με σημαντική αλλά «κλειδωμένη» περιουσία.
Η JPMorgan έχει ήδη αναπτύξει υπηρεσίες δανεισμού που επιτρέπουν στους πελάτες της να αντλούν ρευστότητα χωρίς να χρειάζεται να πουλήσουν τα επενδυτικά τους στοιχεία. Παράλληλα, η τράπεζα παρακολουθεί στενά τον τρόπο με τον οποίο χρηματοδοτείται η τεράστια επενδυτική δαπάνη που απαιτεί η ανάπτυξη της AI.
Η τάση αυτή δημιουργεί ένα νέο πεδίο για τις τράπεζες private banking. Όσο περισσότερες startups παραμένουν ιδιωτικές για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, τόσο περισσότεροι εργαζόμενοι θα διαθέτουν σημαντικές συμμετοχές χωρίς να έχουν πρόσβαση σε άμεση ρευστότητα.
Το ρίσκο για τις τράπεζες
Το μοντέλο, ωστόσο, δεν είναι χωρίς κινδύνους. Μια εισηγμένη μετοχή μπορεί να αποτιμηθεί καθημερινά και να πωληθεί άμεσα στην αγορά. Το ίδιο δεν ισχύει για μια συμμετοχή σε μια ιδιωτική startup.
Η αξία μιας εταιρείας μπορεί να αλλάξει απότομα μετά από έναν νέο γύρο χρηματοδότησης, μια αλλαγή στην αγορά ή μια αποτυχία στην ανάπτυξη του προϊόντος. Ακόμη μεγαλύτερο είναι το ρίσκο όταν πρόκειται για εταιρείες AI, των οποίων οι αποτιμήσεις έχουν αυξηθεί με πολύ γρήγορους ρυθμούς.
Για τον λόγο αυτό, ο δανεισμός έναντι ιδιωτικών μετοχών απαιτεί αυστηρότερη αξιολόγηση της εταιρείας, της συμμετοχής του εργαζομένου και της δυνατότητας μελλοντικής ρευστοποίησης.
Από το IPO στο νέο μοντέλο χρηματοδότησης
Η εξέλιξη αποτυπώνει και μια ευρύτερη αλλαγή στη Silicon Valley. Για χρόνια, η δημόσια εγγραφή αποτελούσε το βασικό γεγονός που επέτρεπε στους εργαζομένους μιας startup να μετατρέψουν τις μετοχές τους σε πραγματικό πλούτο. Σήμερα, όμως, πολλές μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες επιλέγουν να παραμένουν ιδιωτικές για περισσότερο χρόνο, ενώ παράλληλα πραγματοποιούν νέους γύρους χρηματοδότησης σε ολοένα υψηλότερες αποτιμήσεις.
Έτσι, η ανάγκη για ρευστότητα μεταφέρεται από την αγορά IPO στο private banking.
Για τις τράπεζες, αυτό σημαίνει μια νέα αγορά πελατών. Για τους εργαζομένους, σημαίνει ότι η αξία των μετοχών τους μπορεί να αξιοποιηθεί νωρίτερα, χωρίς να χρειαστεί να περιμένουν την εισαγωγή της εταιρείας στο χρηματιστήριο.
Και για την ίδια την αγορά της AI, είναι άλλη μία ένδειξη ότι η τεράστια αύξηση των αποτιμήσεων αρχίζει να δημιουργεί παράπλευρες χρηματοοικονομικές αγορές γύρω από τον κλάδο.
με πληροφορίες από Financial Times
