Στην τελική ευθεία περνά το «Ελλάδα 2.0», το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας που αποτέλεσε τον βασικό μηχανισμό χρηματοδότησης επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, οι συνολικές εκταμιεύσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση ανέρχονται πλέον σε 24,6 δισ. ευρώ, ενώ έχουν ολοκληρωθεί 253 ορόσημα και στόχοι. Παράλληλα, οι πληρωμές του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων και τα εκταμιευμένα κεφάλαια των δανείων φτάνουν συνολικά τα 28,4 δισ. ευρώ.
Στόχος της κυβέρνησης είναι να ολοκληρωθούν έως το τέλος της τρέχουσας εβδομάδας τα εκκρεμή επενδυτικά και μεταρρυθμιστικά ορόσημα, ώστε να επιτευχθεί η απορρόφηση του συνόλου των 36 δισ. ευρώ του εθνικού φακέλου έως το τέλος του έτους.
Από την Έκθεση Πισσαρίδη στο «Ελλάδα 2.0»
Το «Ελλάδα 2.0» δεν σχεδιάστηκε μόνο ως ένα μεγάλο χρηματοδοτικό πρόγραμμα, αλλά και ως πλαίσιο για την υλοποίηση μιας σειράς διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.
Κεντρικό σημείο αναφοράς αποτέλεσε η Έκθεση της Επιτροπής υπό τον νομπελίστα οικονομολόγο Χριστόφορο Πισσαρίδη, την οποία είχε ζητήσει η κυβέρνηση το 2020 με στόχο τον σχεδιασμό ενός μοντέλου μακροπρόθεσμης βιώσιμης ανάπτυξης, την αύξηση των εισοδημάτων και τον μετασχηματισμό του κράτους.
Σύμφωνα με ανεξάρτητη αποτίμηση του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών τον Δεκέμβριο του 2025, από τις 525 συστάσεις της Έκθεσης Πισσαρίδη σε 23 πεδία δημόσιας πολιτικής, οι 432, δηλαδή το 83%, έχουν υλοποιηθεί ή βρίσκονται σε διαδικασία υλοποίησης μέσω του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Οι αλλαγές σε φορολογία, εργασία και ψηφιακό κράτος
Το μεταρρυθμιστικό αποτύπωμα του προγράμματος αποτυπώνεται σε μια σειρά από δείκτες.
Στον τομέα της φορολογικής συμμόρφωσης, έχουν πραγματοποιηθεί 489.370 διασυνδέσεις ταμειακών μηχανών και POS με την ΑΑΔΕ. Το υπουργείο αναφέρει ότι τα έσοδα από τον ΦΠΑ αυξήθηκαν κατά 13,1%, ή κατά 1,69 δισ. ευρώ, το πρώτο εξάμηνο του 2026 σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Παράλληλα, το φορολογικό κενό στον ΦΠΑ έχει περιοριστεί στο 9%, από 25% το 2019.
Στην αγορά εργασίας, οι ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης έχουν συμβάλει, σύμφωνα με την ανακοίνωση, στη δημιουργία περισσότερων από 500.000 νέων θέσεων εργασίας, ενώ η γενική ανεργία, όπως και η ανεργία των νέων και των γυναικών, έχει μειωθεί κατά 50%.
Παράλληλα, η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας οδήγησε στην καταγραφή 4,5 εκατ. ωρών υπερωρίας κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, έναντι περισσότερων από 7 εκατ. το 2025 και περίπου 1,7 εκατ. το 2021.
Στον ψηφιακό μετασχηματισμό, η Ελλάδα, από την 26η θέση μεταξύ των 27 κρατών-μελών το 2019, έχει πλέον ξεπεράσει τον ευρωπαϊκό μέσο όρο σε κρίσιμους δείκτες που αφορούν την ψηφιοποίηση του κράτους, τα δίκτυα 5G και την ψηφιακή υγεία.
Μόνο οι 20 δημοφιλέστερες υπηρεσίες του gov.gr εκτιμάται ότι εξοικονομούν περίπου 312,2 εκατ. ευρώ, 62,5 εκατ. φύλλα χαρτιού και 19,1 εκατ. μετακινήσεις.
Ενέργεια: επενδύσεις σε ΑΠΕ και δίκτυα
Σημαντικό μέρος του προγράμματος αφορά και την ενεργειακή μετάβαση.
Οι επενδύσεις σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, διασυνδέσεις και δίκτυα έχουν συμβάλει, σύμφωνα με το υπουργείο, στη διαμόρφωση χονδρικών και λιανικών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Παράλληλα, η Ελλάδα έχει μετατραπεί έως το 2024 από καθαρό εισαγωγέα σε καθαρό εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας, εξέλιξη που, σύμφωνα με την κυβερνητική αποτίμηση, ενισχύει τόσο το εμπορικό ισοζύγιο όσο και την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας.
Ταχύτερη Δικαιοσύνη και ολοκλήρωση του Κτηματολογίου
Στον τομέα της Δικαιοσύνης, η εφαρμογή του νέου Δικαστικού Χάρτη, οι αλλαγές στις πολιτικές και ποινικές διαδικασίες, η εξωδικαστική επίλυση διαφορών και η ψηφιοποίηση έχουν συνδυαστεί, σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου, με μείωση κατά 50% του χρόνου έκδοσης αποφάσεων στα Πρωτοδικεία Αθηνών και Θεσσαλονίκης.
Ο δείκτης εκκαθάρισης υποθέσεων έχει ξεπεράσει το 100%, ενώ η Ελλάδα έχει περιορίσει σε τέσσερις από επτά τις συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην ετήσια έκθεση για το κράτος δικαίου.
Παράλληλα, η κτηματογράφηση έχει φτάσει στο 98,83%, από 39% το 2019, ενώ το 99% της χώρας διαθέτει πλέον ΚΑΕΚ. Η διαδικασία ολοκλήρωσης της μετάβασης σε ένα ενιαίο ψηφιακό Κτηματολόγιο βρίσκεται σε εξέλιξη.
Υγεία: εκατομμύρια προληπτικές εξετάσεις
Στον χώρο της υγείας, το πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» έχει οδηγήσει, σύμφωνα με τα στοιχεία της κυβέρνησης, σε 6,86 εκατ. προληπτικές εξετάσεις και 274.410 έγκαιρα ευρήματα.
Πάνω από τους μισούς Έλληνες έχουν εγγραφεί στον προσωπικό γιατρό, ενώ η λίστα των εκκρεμών χειρουργείων έχει σε μεγάλο βαθμό εκκαθαριστεί, χωρίς αναμονές άνω των τεσσάρων μηνών.
Παράλληλα, ο ψηφιακός φάκελος ασθενούς έχει τεθεί σε παραγωγική λειτουργία και έχουν ολοκληρωθεί περισσότερες από 230 ανακαινίσεις σε νοσοκομεία, κέντρα υγείας και άλλες δομές υγείας σε ολόκληρη τη χώρα.
Παρεμβάσεις σε εκπαίδευση και αναπηρία
Στην εκπαίδευση, έχουν εγκατασταθεί περισσότεροι από 39.000 διαδραστικοί πίνακες στις σχολικές μονάδες από την Ε’ Δημοτικού έως τη Γ’ Λυκείου, ενώ 410.000 χρήστες έχουν εγγραφεί στο δωρεάν Ψηφιακό Φροντιστήριο.
Παράλληλα, η πιλοτική δράση του Προσωπικού Βοηθού για άτομα με αναπηρία έχει μετατραπεί σε μόνιμη πολιτική, ενώ εφαρμόζονται η ψηφιακή κάρτα αναπηρίας και ειδικό πρόγραμμα λειτουργικής αναβάθμισης κατοικιών ατόμων με αναπηρία.
46,6 δισ. ευρώ επενδύσεις και χρηματοδοτήσεις
Πέρα από τις δημόσιες επενδύσεις, σημαντικό είναι και το αποτύπωμα του Ταμείου Ανάκαμψης στην ιδιωτική οικονομία.
Μέσω των χαμηλότοκων επιχειρηματικών δανείων, των εγγυήσεων InvestEU, των επενδυτικών κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών και των στεγαστικών προγραμμάτων, το «Ελλάδα 2.0» αναμένεται να κινητοποιήσει συνολικά 46,6 δισ. ευρώ σε επενδύσεις και χρηματοδοτήσεις.
Το ποσό αυτό αποτελεί ένα από τα βασικά στοιχεία του επενδυτικού αποτυπώματος του Ταμείου, καθώς η χρηματοδότηση δεν περιορίζεται στις άμεσες δημόσιες δαπάνες αλλά λειτουργεί ως μοχλός για την κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων.
Η πρόκληση της επόμενης ημέρας
Η ολοκλήρωση του «Ελλάδα 2.0» δεν σημαίνει ότι σταματούν οι μεταρρυθμίσεις που δρομολογήθηκαν μέσω του προγράμματος.
Αντίθετα, το κρίσιμο στοίχημα για την ελληνική οικονομία είναι η διατήρηση των αποτελεσμάτων και η αξιοποίηση των υποδομών, των ψηφιακών εργαλείων και των θεσμικών αλλαγών που δημιουργήθηκαν.
Ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος χαρακτήρισε την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης «σημαντική εθνική επιτυχία», επισημαίνοντας ότι το ζητούμενο πλέον είναι οι μεταρρυθμίσεις να συνεχίσουν να παράγουν αποτελέσματα και μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος.
Από την πλευρά του, ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης υπογράμμισε ότι η επιτυχία του «Ελλάδα 2.0» δεν θα πρέπει να κριθεί μόνο από τους πόρους που απορροφήθηκαν και τα έργα που υλοποιήθηκαν, αλλά κυρίως από το μόνιμο αναπτυξιακό και μεταρρυθμιστικό αποτύπωμα που αφήνει στην οικονομία.
Η ολοκλήρωση του προγράμματος σηματοδοτεί, επομένως, το τέλος ενός μεγάλου κύκλου χρηματοδότησης, αλλά όχι και το τέλος της προσπάθειας για τον μετασχηματισμό της ελληνικής οικονομίας. Το ζητούμενο από εδώ και πέρα είναι οι αλλαγές που υλοποιήθηκαν να αποκτήσουν διάρκεια και να συνεχίσουν να ενισχύουν την παραγωγικότητα, τις επενδύσεις και την ανταγωνιστικότητα της χώρας.
