Ισχυρότερη ανάπτυξη, μεγαλύτερη αύξηση των ωρών εργασίας και κυρίως σημαντική ενίσχυση των επενδύσεων καταγράφει η Ελλάδα μετά την πανδημία, σύμφωνα με νέα ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο VoxEU του CEPR και εξετάζει την πορεία της χώρας σε σύγκριση με άλλες οικονομίες της ευρωζώνης.
Τη μελέτη επικαλείται σε ανάρτησή του ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος, σε μια περίοδο κατά την οποία βρίσκεται σε εξέλιξη η συζήτηση για την αποτελεσματικότητα του Ταμείου Ανάκαμψης και τον αντίκτυπό του στην ελληνική οικονομία.
Η ανάλυση εξετάζει την Ελλάδα, την Ιταλία και την Ισπανία και συγκρίνει την οικονομική τους πορεία μετά την πανδημία με χώρες της ευρωζώνης που έλαβαν επίσης χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης.
ΑΕΠ: Αύξηση 10,8% στην Ελλάδα
Ένα από τα βασικά ευρήματα αφορά την πορεία του πραγματικού ΑΕΠ.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει ο κ. Σκέρτσος από τη μελέτη, την περίοδο 2019-2025 το πραγματικό ΑΕΠ της Ελλάδας αυξήθηκε κατά 10,8%, έναντι αύξησης μόλις 5,4% στις χώρες σύγκρισης.
Η διαφορά αυτή αποτελεί μία από τις ενδείξεις που χρησιμοποιεί η ανάλυση για να αποτυπώσει την ισχυρότερη οικονομική επίδοση της Ελλάδας κατά την περίοδο μετά την πανδημία.
Αύξηση και στις ώρες εργασίας
Σημαντική ήταν και η μεταβολή στις ώρες εργασίας.
Στην Ελλάδα αυξήθηκαν κατά 7,5% από το 2019 έως το 2025, ενώ στις χώρες σύγκρισης η αντίστοιχη αύξηση περιορίστηκε στο 2,6%.
Η εξέλιξη αυτή εντάσσεται στη γενικότερη εικόνα βελτίωσης της οικονομικής δραστηριότητας που καταγράφει η μελέτη για την Ελλάδα.
Η μεγάλη διαφορά βρίσκεται στις επενδύσεις
Το πιο έντονο εύρημα αφορά, σύμφωνα με την ανάλυση, τις επενδύσεις.
Το συνολικό ποσοστό επενδύσεων στην Ελλάδα αυξήθηκε κατά 5,9 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ. Στις χώρες σύγκρισης, αντίθετα, οι επενδύσεις μειώθηκαν κατά περίπου 2 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η ένδειξη ότι οι δημόσιες επενδύσεις που συνδέονται με το Ταμείο Ανάκαμψης ενδέχεται να κινητοποίησαν και ιδιωτικές επενδύσεις, αντί να τις εκτοπίσουν.
Πρόκειται για ένα από τα σημεία της ανάλυσης που έχουν ιδιαίτερη σημασία για την αξιολόγηση του οικονομικού αποτυπώματος του Ταμείου στην Ελλάδα.
Τι δείχνει η εικόνα για την ελληνική οικονομία
Για την Ελλάδα, οι ερευνητές διαπιστώνουν μια ευρύτερη διαδικασία σύγκλισης. Το ΑΕΠ βρίσκεται πάνω από την προ πανδημίας τάση, ενώ οι επενδύσεις αυξάνονται σημαντικά σε σχέση με τη χαμηλή βάση των προηγούμενων ετών.
Παράλληλα, η συνολική παραγωγικότητα των συντελεστών παραγωγής (TFP) εμφανίζει ισχυρή θετική συμβολή.
Ωστόσο, η ίδια η ανάλυση διατηρεί επιφυλάξεις ως προς την αιτιώδη σχέση. Πρόκειται για προκαταρκτική περιγραφική ανάλυση και απαιτείται περαιτέρω οικονομετρική έρευνα προκειμένου να απομονωθεί με αυστηρό τρόπο η αιτιώδης επίδραση του Ταμείου Ανάκαμψης στα συγκεκριμένα αποτελέσματα.
Με άλλα λόγια, τα στοιχεία καταγράφουν μια ισχυρότερη οικονομική επίδοση της Ελλάδας κατά την εξεταζόμενη περίοδο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η συνολική βελτίωση μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά στο Ταμείο Ανάκαμψης.
Σκέρτσος: «Τα θεμέλια για τον μετασχηματισμό έχουν ήδη μπει»
Ο Άκης Σκέρτσος υποστηρίζει στην ανάρτησή του ότι η αποτίμηση του Ταμείου Ανάκαμψης δεν μπορεί να γίνεται με όρους πολιτικών συνθημάτων, αλλά με βάση τα μετρήσιμα αποτελέσματα.
Όπως σημειώνει, το βασικό στοίχημα του Ταμείου δεν ήταν απλώς η προσωρινή αύξηση του ΑΕΠ, αλλά η αλλαγή της παραγωγικής βάσης της χώρας μέσω επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων.
Ο υπουργός αναφέρεται ειδικότερα στην ψηφιοποίηση του κράτους, την ενεργειακή μετάβαση, την αγορά εργασίας και το σύστημα υγείας, υποστηρίζοντας ότι οι αλλαγές σε αυτούς τους τομείς δείχνουν πως έχει ήδη ξεκινήσει ένας ευρύτερος μετασχηματισμός.
Παράλληλα, επισημαίνει ότι η κυβέρνηση εργάζεται για την ολοκλήρωση των τελευταίων εκκρεμοτήτων του 9ου αιτήματος πληρωμής, το οποίο, όπως αναφέρει, ολοκληρώνει το μεγάλο μεταρρυθμιστικό και επενδυτικό πρόγραμμα.
Το επόμενο στοίχημα
Πέρα από τα μέχρι σήμερα αποτελέσματα, το κρίσιμο ζήτημα για την ελληνική οικονομία είναι η διατήρηση της επενδυτικής δυναμικής και μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης.
Η πρόκληση, όπως προκύπτει και από την ίδια τη συζήτηση που ανοίγει η μελέτη, είναι η αύξηση των επενδύσεων και της παραγωγικότητας να μην αποτελέσει ένα προσωρινό φαινόμενο που συνδέεται με τις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις, αλλά να μετατραπεί σε μόνιμη τάση.
Ο ίδιος ο κ. Σκέρτσος θέτει ως επόμενο στόχο τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων και τη διατήρηση της επενδυτικής δυναμικής, ώστε η επιτάχυνση των τελευταίων ετών να μεταφραστεί σε υψηλότερη παραγωγικότητα, εισοδήματα και θέσεις εργασίας.
Έτσι, η συζήτηση για το Ταμείο Ανάκαμψης περνά πλέον από την απορρόφηση των πόρων στο ερώτημα που θα κρίνει τη μακροπρόθεσμη επιτυχία του: κατά πόσο οι επενδύσεις και οι μεταρρυθμίσεις θα αφήσουν μόνιμο αποτύπωμα στην παραγωγική βάση της ελληνικής οικονομίας.
