Η παγκόσμια κούρσα για την τεχνητή νοημοσύνη έχει ένα κόστος που γίνεται ολοένα πιο δύσκολο να αγνοηθεί: την τεράστια κατανάλωση ενέργειας των data centers.
Η κατασκευή νέων υποδομών από τους μεγαλύτερους τεχνολογικούς ομίλους αυξάνεται με ταχύτητα, καθώς Amazon, Microsoft, Google και Meta επενδύουν δισεκατομμύρια δολάρια για να καλύψουν τη ζήτηση για υπολογιστική ισχύ.
Το πρόβλημα είναι ότι το ηλεκτρικό δίκτυο δεν μπορεί παντού να ανταποκριθεί στον ρυθμό αυτό.
60 νέα data centers με τεράστιο αποτύπωμα
Ανάλυση των Financial Times σε 60 μεγάλα data centers που σχεδιάζονται στις ΗΠΑ δείχνει ότι, όταν τεθούν σε πλήρη λειτουργία, θα μπορούσαν να συνδέονται με περίπου 101,5 εκατομμύρια τόνους εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα τον χρόνο.
Το μέγεθος είναι ιδιαίτερα σημαντικό για μια τεχνολογική βιομηχανία που έχει επενδύσει σημαντικά στην εικόνα της ως καταλύτης της πράσινης μετάβασης.
Οι συγκεκριμένες εκπομπές αντιστοιχούν περίπου στο 7% των προβλεπόμενων εκπομπών του αμερικανικού τομέα ηλεκτροπαραγωγής για το 2025.
Η AI χρειάζεται περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια
Η βασική αιτία είναι απλή: τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης απαιτούν τεράστια υπολογιστική ισχύ.
Οι υποδομές που χρειάζονται για την εκπαίδευση και λειτουργία των μοντέλων περιλαμβάνουν χιλιάδες εξειδικευμένους επεξεργαστές, συστήματα ψύξης και συνεχή λειτουργία των εγκαταστάσεων.
Όσο αυξάνεται η χρήση της AI, αυξάνεται και η ζήτηση για ηλεκτρισμό. Η εξέλιξη αυτή μετατρέπει τα data centers από μια σχετικά εξειδικευμένη υποδομή του κλάδου της τεχνολογίας σε έναν από τους σημαντικότερους νέους παράγοντες διαμόρφωσης της ενεργειακής ζήτησης.
Το δίκτυο δεν προλαβαίνει
Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα είναι ότι η παραγωγή καθαρής ενέργειας και η ανάπτυξη των δικτύων δεν μπορούν να ακολουθήσουν πάντα τον ίδιο ρυθμό.
Σύμφωνα με την ανάλυση των FT, περίπου τα τρία τέταρτα των επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας που εξυπηρετούν τις συγκεκριμένες εγκαταστάσεις σχεδιάζουν νέες μονάδες φυσικού αερίου, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις καθυστερεί και η απόσυρση υφιστάμενων μονάδων άνθρακα.
Έτσι δημιουργείται ένα παράδοξο.
Οι τεχνολογικές εταιρείες επενδύουν σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, πράσινα συμβόλαια και πιστοποιήσεις καθαρής ενέργειας, την ίδια στιγμή που η πραγματική αύξηση της ζήτησης ηλεκτρισμού μπορεί να οδηγεί τις επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας σε περισσότερη χρήση ορυκτών καυσίμων.
Το ενεργειακό κόστος γίνεται επιχειρηματικό κόστος
Η εξέλιξη αφορά πλέον άμεσα και την επιχειρηματική στρατηγική των τεχνολογικών ομίλων.
Η διαθεσιμότητα ηλεκτρικής ενέργειας γίνεται παράγοντας για το πού θα κατασκευαστεί ένα νέο data center, πόσο γρήγορα μπορεί να ολοκληρωθεί και πόσο θα κοστίζει η λειτουργία του.
Ταυτόχρονα, η περιορισμένη δυναμικότητα των δικτύων μπορεί να καθυστερήσει νέα έργα.
Η AI, επομένως, δεν ανταγωνίζεται πλέον μόνο για chips και υπολογιστική ισχύ. Ανταγωνίζεται και για ηλεκτρική ενέργεια.
Οι τεχνολογικοί κολοσσοί μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο σύνθετο επειδή οι ίδιες εταιρείες έχουν δεσμευθεί για μείωση του περιβαλλοντικού τους αποτυπώματος.
Η αύξηση των εκπομπών που συνδέεται με την επέκταση των data centers δημιουργεί έτσι ένα σημαντικό ερώτημα: μπορεί η ανάπτυξη της AI να συνεχιστεί με τους ίδιους ρυθμούς χωρίς να υπονομεύσει τους κλιματικούς στόχους των εταιρειών;
Η απάντηση δεν θα εξαρτηθεί μόνο από την τεχνολογία.
Θα εξαρτηθεί από την ταχύτητα ανάπτυξης των δικτύων, τη διαθεσιμότητα καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας, τις επενδύσεις σε αποθήκευση και, τελικά, από το ποιος θα πληρώσει το κόστος της νέας ενεργειακής ζήτησης.
Η επόμενη μεγάλη μάχη της AI μπορεί επομένως να μη δοθεί μόνο στα εργαστήρια και στα data centers.
Μπορεί να δοθεί και στο ηλεκτρικό δίκτυο.
