Το 2026 αναδεικνύεται σε χρονιά-ορόσημο για τον νέο χάρτη του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων στην Ελλάδα. Οι μεγάλοι παίκτες του κλάδου κινούνται με αυξημένη ταχύτητα, επιδιώκοντας να εδραιώσουν τη θέση τους πριν παγιωθούν οι νέες ισορροπίες σε μια αγορά που ωριμάζει και γίνεται ολοένα πιο απαιτητική.
Στο επίκεντρο των εξελίξεων βρίσκεται η υπογραφή προσυμφώνου για την εξαγορά του 100% της ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός από την αλυσίδα Διαμαντής Μασούτης, κίνηση που αναμένεται να αποτελέσει την πρώτη μεγάλη συμφωνία εξαγοράς στον κλάδο για το 2026. Η συναλλαγή θα τεθεί προς έγκριση στην Επιτροπή Ανταγωνισμού και, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, η διαδικασία θα ολοκληρωθεί εντός περίπου τριών μηνών. Με την εξαγορά αυτή, η Μασούτης ενισχύει σημαντικά το αποτύπωμά της και συμβάλλει στην αναδιαμόρφωση του χάρτη του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων.
Παράγοντες της αγοράς θεωρούν πιθανό ότι μέσα στο 2026 θα ακολουθήσουν και άλλες συγκεντρώσεις, κυρίως μέσω εξαγορών μικρότερων και μεσαίων αλυσίδων. Άλλωστε, όπως έχει επισημάνει ο πρόεδρος της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος, Αριστοτέλης Παντελιάδης, ένα βιώσιμο μοντέλο για την ελληνική αγορά περιλαμβάνει 4 έως 6 ισχυρές αλυσίδες, στα πρότυπα άλλων ευρωπαϊκών χωρών.
Επενδύσεις με ορίζοντα την επόμενη δεκαετία
Την ίδια στιγμή, οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ επιταχύνουν τα επενδυτικά τους πλάνα, υλοποιώντας έργα εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ. Παρά τις πιέσεις από την ακρίβεια, το ενεργειακό κόστος και τη συγκράτηση της κατανάλωσης σε ορισμένες κατηγορίες, ο κλάδος επενδύει στη δημιουργία ενός νέου μοντέλου ελληνικού σούπερ μάρκετ: πιο τεχνολογικού, πιο «πράσινου» και πιο προσαρμοσμένου στις ανάγκες του σύγχρονου καταναλωτή.
Σύμφωνα με στοιχεία της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος, την περίοδο 2020-2025 οι επενδύσεις ανήλθαν σε 2,2 δισ. ευρώ, ενώ σε ορίζοντα δεκαετίας αγγίζουν συνολικά τα 3,5 δισ. ευρώ. Για τη διετία 2026-2027 οι πέντε μεγαλύτερες αλυσίδες σχεδιάζουν επενδύσεις κοντά στο 1 δισ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική του κλάδου.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην εφοδιαστική αλυσίδα, η οποία εξελίσσεται σε βασικό παράγοντα ανταγωνισμού. Οι εταιρείες επενδύουν σε αυτοματοποιημένα κέντρα διανομής, προηγμένα συστήματα διαχείρισης αποθεμάτων και νέες αποθηκευτικές υποδομές σε όλη τη χώρα, ενώ ενισχύουν τους στόλους ψυχόμενων οχημάτων με τεχνολογίες παρακολούθησης σε πραγματικό χρόνο.
Παράλληλα, το ηλεκτρονικό εμπόριο παραμένει στρατηγικός πυλώνας. Οι online πωλήσεις σταθεροποιήθηκαν σε υψηλότερα επίπεδα σε σχέση με την προ πανδημίας περίοδο, οδηγώντας τις αλυσίδες σε αναβάθμιση ψηφιακών πλατφορμών, mobile εφαρμογών και συνεργασιών άμεσης διανομής. Τα dark stores πολλαπλασιάζονται, μειώνοντας χρόνους παράδοσης και βελτιώνοντας την αποδοτικότητα.
Σημαντικές επενδύσεις κατευθύνονται και στην πράσινη ενέργεια, με εγκατάσταση φωτοβολταϊκών, αντικατάσταση ενεργοβόρου εξοπλισμού και εφαρμογή λύσεων εξοικονόμησης ενέργειας. Παράλληλα, οι αλυσίδες επενδύουν στο ανθρώπινο δυναμικό, με προγράμματα εκπαίδευσης και επανακατάρτισης σε νέες ψηφιακές και τεχνικές δεξιότητες.
Κατανάλωση και τζίρος σε ανοδική τροχιά
Το 2025 ο συνολικός τζίρος των σούπερ μάρκετ ξεπέρασε τα 16 δισ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας ότι ο κλάδος αποτελεί τον βασικό πυλώνα της εγχώριας κατανάλωσης. Σύμφωνα με τα στοιχεία της NielsenIQ, ο τζίρος του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων αυξήθηκε κατά 7,1%, φτάνοντας τα 16,2 δισ. ευρώ, με την αυξημένη ζήτηση να αποτελεί τον κύριο μοχλό ανάπτυξης.
Τα φρέσκα και χύμα προϊόντα κατέγραψαν τη μεγαλύτερη άνοδο (+10,1%), ενώ ισχυρή πορεία παρουσίασαν και οι κατηγορίες bazaar (+9,6%). Τα FMCGs πραγματοποίησαν το 75% των συνολικών πωλήσεων, με ανάπτυξη 5,9%, ενώ οι όγκοι αυξήθηκαν κατά 4,2%.
Σε επίπεδο καταστημάτων, θετική εικόνα παρουσίασαν όλες οι τυπολογίες, με τα hyper markets (+8,8%) και τα μικρότερα καταστήματα γειτονιάς να κινούνται ακόμη πιο δυναμικά. Αντίθετα, το παραδοσιακό λιανεμπόριο συνέχισε να υποχωρεί, με πτώση -2,8%.
Γεωγραφικά, την υψηλότερη ανάπτυξη κατέγραψαν τα νησιά Ιονίου και Αιγαίου (+10,0%) και η Κρήτη (+9,6%), ενώ η Αττική κινήθηκε πιο συγκρατημένα (+5,9%), παρά το γεγονός ότι συγκεντρώνει το 41% της συνολικής κατανάλωσης.
Πιέσεις στις τιμές βασικών κατηγοριών
Παρά τη συνολικά ήπια πορεία του πληθωρισμού, ορισμένες κατηγορίες συνέχισαν να ασκούν έντονη πίεση στα νοικοκυριά. Σύμφωνα με το ΙΕΛΚΑ, ο πληθωρισμός στα σούπερ μάρκετ διαμορφώθηκε στο +1,06% στο 12μηνο Δεκέμβριος 2024 – Νοέμβριος 2025, με σημαντικές διαφοροποιήσεις ανά κατηγορία.
Οι μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφηκαν στα σοκολατοειδή (+9,64%) και στα φρέσκα κρέατα (+7,64%), εξέλιξη που συνδέεται άμεσα με τις διεθνείς τιμές πρώτων υλών. Ειδικά το κακάο γνώρισε πρωτοφανή άνοδο τα τελευταία χρόνια, με τις τιμές να έχουν τετραπλασιαστεί σε σχέση με την προηγούμενη δεκαετία, γεγονός που συνεχίζει να επηρεάζει τα τελικά προϊόντα.
Στο μέτωπο του νωπού κρέατος, οι αυξήσεις αποδίδονται τόσο στη μείωση του ζωικού κεφαλαίου διεθνώς όσο και στις ζωονόσους που έπληξαν την εγχώρια παραγωγή. Είναι χαρακτηριστικό ότι η τιμή παραγωγού βοείου κρέατος στην ΕΕ αυξήθηκε κατά 43,3% σε σχέση με τις αρχές του 2024, με την ανοδική τάση να παραμένει.
